Pack bültenimizin yirmiüçüncü sayısından herkese merhaba 🌱
Şubat ayını, Türkiye’nin dört bir yanını saran karlı hava durumunun etkisiyle kapatıyoruz. Şubat ayında ilk cemre havaya düşerken, doğa kış uykusundan yavaş yavaş uyanmaya başladı. Dünyamız ve bizler için verimli bir bahar dönemi geçirmeyi temenni ediyoruz.
Bu ay Foodback olarak, yılın ilk etkinliğinin başvurularını açtık. Foodback, Polonya Bilimler Akademisi Gıda Araştırma Enstitüsü, Yaşar Üniversitesi ve İzmir Tarım Teknoloji Merkezi iş birliğiyle, EIT Food desteğiyle hayata geçirdiğimiz eğitim programı, gıda atıklarını değerli biyomalzemelere dönüştürmek isteyen fikirlere sahip öğrencilere yönelik hazırlandı. Eğitim programı hakkında detaylı bilgileri bültenin devamında bulabilirsiniz. Unutmayın, eğitim programına son başvuru tarihi 21 Mart!
Geçen ayki bültende “Gıda Sektörünün Geleceğine Yön Verecek 2025 Trendleri”ni sizlerle derlemiştik. Bu ay ise, bu trendler arasından seçtiğimiz ve ilerleyen bültenlerde derinlemesine incelemeyi planladığımız “Food as Medicine” konusuna kısa bir giriş yapacağız.
Keyifli okumalar! 💫
Özel Haber:
Food as Medicine: Gıdanın Sağlık için Dönüştürücü Gücü
Günümüzde beslenme, yalnızca yaşam kaynağı olmaktan çıkıp, doğrudan tedavi ve önleyici sağlık çözümleri sunan bir araç haline geliyor. “Food as Medicine” hareketi, gıdanın sağlık üzerindeki etkilerini en üst düzeye çıkarmayı ve kronik hastalıkların, obezite ile diyabet gibi küresel sağlık sorunlarının önlenmesinde rol oynayacak yenilikçi yaklaşımları teşvik ediyor.
Neden Food as Medicine?
Günümüzde, sağlık ve beslenme alanında yaşanan gelişmeler, gıdanın tedavi ve önleyici sağlık aracı olarak kullanılmasına yönelik modellerin hızla büyümesini destekliyor. COVID-19 sonrası artan sağlık ve wellness trendleri sayesinde, giyilebilir teknoloji, yapay zeka araçları ve dijital beslenme takibi ile tüketiciler sağlık verilerine daha kolay erişim sağlıyor. Ayrıca, GLP-1 agonist ilaçların piyasaya sürülmesi, insanların yiyecek seçimlerinde belirgin davranış değişikliklerine yol açtı; örneğin, paketlenmiş gıdaların, cipslerin, gazlı içeceklerin ve tatlı atıştırmalıkların tüketimi azalırken, meyve-sebze ve kilo kaybı odaklı ürünlerin tüketimi önemli oranda arttı. Bu gelişmeler, yatırımcılar için daha sağlıklı beslenmeye yönelik net talep sinyalleri ortaya koyuyor. Bunun yanı sıra, yaşlanan nüfus ve yaşam tarzı hastalıklarının artışı, gıdanın sağlık için bir tedavi aracı olarak önem kazanmasına zemin hazırlıyor. Akıllı mutfak cihazları ve uygulama hizmetleri sunan Chefiq’in “Nutritional Trends Shaping Health” başlıklı blog yazısındaki analizleri, beslenme trendlerinin bireylerin sağlık sonuçlarını iyileştirmede kritik rol oynadığını gösteriyor. Dünya Ekonomik Forumu ise, yaşam tarzı hastalıklarının artışını göz önüne alarak, gıdanın önleyici tıpta oynayacağı geleceğe dair umut verici senaryolar ortaya koyuyor.
Trendler ve Yatırım Fırsatları
Food as Medicine ekosistemi, dört ana kategoride şekilleniyor:
Beslenme Koçluğu: Diyet uygulamaları, kişisel beslenme danışmanlığı ve test kitleri (DNA, mikrobiom, glukoz ölçümü gibi) sayesinde bireylerin sağlıklı yaşam hedeflerine ulaşmaları destekleniyor. Bu kategorideki tek unicorn girişimi olan Noom, psikoloji temelli bir dijital sağlık platformu olarak kilo yönetimi, egzersiz ve mental sağlık alanlarında kişiselleştirilmiş davranış değişikliği programları sunuyor. Türkiye merkezli Heltia da bireylere erişilebilir mental sağlık ve beslenme desteği veren platformlar arasında yer alıyor.
Kişiselleştirilmiş Gıdalar: Genom ve mikrobiyom analizlerine dayalı olarak geliştirilen kişiye özel besin ve takviye ürünleri, geleceğin sağlıklı gıda konseptlerini oluşturuyor. Bu kategoride önemli girişimler arasında yer alan ABD merkezli girişim Viome, evde uygulanabilen mikrobiyom testleri sunarak, kullanıcıların bağırsak sağlığını analiz ederek kişiye özel beslenme önerileri ile takviye önerileri sunuyor. Mikrobiyom analizi dışında kan şekeri ve kan yağı tepkilerini de ölçen İngiliz merkezli girişim Zoe, ölçüm verilerini kullanarak metabolik tepkilerine özel beslenme önerileri veriyor. Türkiye’nin ilk mikrobiyom biyoteknoloji şirketi olan ENBIOSIS ise yapay zeka ve mikrobiyom biliminin birleşimiyle kişiye özel sağlık çözümleri geliştiriyor.
İlaç ve Gıda Entegrasyonu: Diyabet ilaçları gibi sağlık destekli ürünlerin, kilo yönetimi ve metabolizma düzenlemesinde kullanılması, gıda sektöründe yeni iş modellerinin ortaya çıkmasına yol açıyor. Danimarkalı girişim Novo Nordisk tarafından Tip 2 diyabet tedavisi için geliştirilen Ozempic isimli ilaç, tüm dünyada popülerliğini korumaya devam ediyor. Haftalık olarak kullanılan ilaç, bağırsaklarda doğal olarak üretilen glukagon benzeri peptit-1 adlı bir hormonu taklit ederek beyne tok olunduğu mesajını yolluyor. İlaç böylece mideyi daha yavaş boşaltmaya teşvik ederek iştahı sınırlıyor.
Sağlıklı Yaşlanma Bileşenleri: Sürdürülebilir protein kaynakları ve yaşlanmanın etkilerini azaltan bileşenler, uzun vadede sağlık üzerinde olumlu etkiler sunuyor. Dünya genelinde ve Türkiye’de sağlıklı yaşlanma ve sürdürülebilir protein kaynakları alanında öne çıkan çeşitli girişimler bulunuyor. Bu alanda teknoloji geliştiren girişimler, bitkisel kaynaklardan et benzeri alternatif ürünler, doğal, katkısız, şeker ilavesiz protein barları, doğal kolajen ve protein cipsi gibi fonksiyonel gıdalar geliştirerek çevresel etkileri azaltmayı hedefliyor. Bu ürünler, sürdürülebilir protein kaynakları sunmanın yanı sıra, yaşlanmanın etkilerini hafifleterek sağlıklı gıda inovasyonunun geleceğini şekillendiriyor.
Bu alandaki yeniliklere yatırım yapan girişimler, hem sağlık sektöründe hem de gıda endüstrisinde devrim niteliğinde fırsatlar sunuyor. Sağlık ve gıda ekosistemlerinin kesişim noktasında yer alan bu trend, startuplar ve büyük şirketler tarafından yakından takip ediliyor. Food Business News raporuna göre, 2025 yılında Food as Medicine alanındaki hareketliliğin artması bekleniyor.
Food as Medicine alanındaki güncel gelişmeleri, Türkiye’de ve Dünyadaki inovasyon örneklerini sonraki sayılarımızda sizlerle paylaşmaya devam edeceğiz. 🥦💊
Foodback’ten Haberler:
Food Solutions “Waste-to-Value” Eğitim Programı Başvuruları Açıldı
Foodback, Polonya Bilimler Akademisi Gıda Araştırma Enstitüsü, Yaşar Üniversitesi ve İzmir Tarım Teknoloji Merkezi iş birliğiyle, EIT Food desteğiyle hayata geçirilen eğitim programı, gıda atıklarını değerli biyomalzemelere dönüştürmek isteyen fikirlere sahip öğrencilere yönelik hazırlanmıştır.
Program Kapsamında Sizi Neler Bekliyor?
- Kapsamlı Eğitimler: Girişimcilik, fikir geliştirme, değer önerisi oluşturma, iş modeli kurma ve pazar analizi konularında derinlemesine eğitimler,
- Mentorluk Desteği: Akademik ve girişimcilik mentorlarından birebir destek,
- Prototipleme Fırsatı: Fikrinizi somut bir prototipe dönüştürme imkanı ve uzman rehberliği,
- Demo Day: Program sonunda düzenlenecek yüz yüze Demo Day’de kazanan ekipler arasında olarak toplamda 3.000 euro ödül kazanma şansı.
Kimler Başvurabilir?
Program, iş fikri başlangıç aşamasında olan ve prototip geliştirmek isteyen öğrencilere yöneliktir. Gıda mühendisliği, ziraat mühendisliği, beslenme ve diyetetik, ekonomi, işletme ve diğer ilgili bölümlerde lisans, yüksek lisans veya doktora öğrencileri başvurabilir. Başvurularda en az B1-B2 seviyesinde İngilizce bilgisine sahip olan adaylara öncelik tanınacaktır.
Başvuru Şekilleri:
- Bireysel başvuru yapılabileceği gibi, 4-7 kişilik ekip olarak da katılım sağlanabilir. (Ekip başvurularında tüm ekip üyelerinin bireysel başvuru yapması gerekmektedir.)
Burslu Kayıt İmkanı:
Burslu öğrenciler, 3500 euro öğretim ücretini ödemeden, programdan tamamen ücretsiz yararlanacaktırr. (Burslu kayıt imkanından yararlanmak için başvurunuzu 21 Mart’tan önce tamamlamanız gerekmektedir.)
Son Başvuru Tarihi: 21 Mart 2025
Detaylı Bilgi ve Başvuru İçin Tıklayınız.
Gündemde Ne Var?
- Avrupa Komisyonu, tarım ve gıda sektörünün geleceğini şekillendirecek yeni stratejisini duyurdu. “Tarım ve Gıda İçin Bir Vizyon” başlıklı plan; çiftçilerin güçlendirilmesi, sektörün rekabetçiliğinin artırılması ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılmasını hedefliyor. Strateji kapsamında, genç çiftçileri desteklemek amacıyla nesil yenileme stratejisinin hayata geçirilmesi, ithalat standartlarının sıkılaştırılarak düşük hayvan refahı ve tehlikeli pestisit kullanımının sınırlandırılması, karbon çiftçiliği, döngüsel ekonomi ile dijital tarım gibi yenilikçi çözümlerin teşvik edilmesi yer alıyor. Bu adımlar, Avrupa’nın tarım ve gıda sektörünü daha adil, rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor.
- Bühler Group, Ever After Foods ve Tnuva’nın iş birliğiyle geliştirilen yeni biyoreaktör sistemleri, kültürlenmiş et üretimini ticari ölçeğe taşımaya hazırlanıyor. Gıda endüstrisinin geleceğini şekillendirecek bu teknoloji, sürdürülebilir protein üretiminde devrim niteliğinde bir adım olarak değerlendiriliyor. Laboratuvarda üretilen etin maliyetlerini düşürerek daha geniş kitlelere ulaşmasını sağlamayı hedefleyen bu gelişme, aynı zamanda et tüketiminin çevresel etkilerini azaltmaya da katkıda bulunabilir.
- 2024 Küresel Kahve Üretimi Raporu yayınlandı. 2024’te dünya genelinde kahve üretimi toplam 10,5 milyon ton olarak gerçekleşti ve bu rakam, 2023’e göre %4 artış gösterdi. Raporda, Brezilya üretiminin %38’ini gerçekleştirerek açık ara lider konumda yer alırken, Vietnam %17 ile ikinci sırada bulunuyor. Raporda kahve üretimindeki bu artış, üreticiler açısından olumlu bir gelişme olarak değerlendirilirken, küresel kahve fiyatlarındaki yükselişin tüketiciler için maliyet baskısı oluşturabileceği vurgulanıyor.
- FAO Yatırım Merkezi, Türkiye’nin tarım teknolojileri (agtech) alanındaki potansiyelini ortaya koyan yeni stratejisini duyurdu. “Unlocking Türkiye AgTech Potential” başlıklı bu çalışma, dijitalleşme, veri analitiği ve yenilikçi tarım çözümleriyle Türkiye tarım sektörünü daha verimli, sürdürülebilir ve rekabetçi hale getirmeyi hedefliyor. Türkiye’nin güçlü tarımsal altyapısı ve teknolojik yenilikleri, çiftçilere modern, çevreci uygulamalar sunarak sektörde yatırım ve inovasyonu artırmaya zemin hazırlıyor.
- Dünya Ekonomik Forumu’nun “2025 Geleceğin İşleri Raporu” yayınlandı. Rapor, tarım sektörünün dijitalleşme ve sürdürülebilirlik odaklı dönüşümünü vurgulayarak, otomasyon, dijital tarım uygulamaları ve yeşil teknolojilerin yükselişiyle, tarımda yeni iş alanlarının açılacağını ve mevcut iş gücünün yeni becerilerle donatılmasının gerekeceğini belirtiyor. Bu trendler, tarım sektörünü daha verimli, rekabetçi ve çevreci bir yapıya kavuşturmayı hedeflerken, aynı zamanda veri okuryazarlığı, dijital tarım uzmanlığı ve sürdürülebilir uygulamalara yönelik becerilerin önemini ortaya koyuyor.
Önemli Tarihler
- Food Solutions “Waste-to-Value” eğitim programı başvuruları devam ediyor. Foodback, Polonya Bilimler Akademisi Gıda Araştırma Enstitüsü, Yaşar Üniversitesi ve İzmir Tarım Teknoloji Merkezi iş birliğiyle, EIT Food desteğiyle hayata geçirilen “Waste-to-Value” eğitim programı, gıda atıklarını biyomalzemelere dönüştürmek isteyen öğrenciler için tasarlanmış 7 aylık uluslararası ve ücretsiz bir girişimcilik programıdır. Program, katılımcılara eğitim, mentorluk ve prototipleme fırsatları sunarken, dereceye giren ekiplere toplamda 3.000 euro ödül kazanma şansı da tanıyor. Son başvuru tarihi: 21 Mart.
-
- EIT Food girişimcilik programları başvuru tarihleri uzatıldı. Program, 3 farklı aşamada girişimcilere destek sunuyor: girişim başlatma (EIT Food Seedbed Incubator), hızlandırma (EIT Food Accelerator Network) ve ölçeklendirme (EIT Food RisingFoodStars) desteği sunuyor. Son başvuru tarihi: 28 Şubat.
- EIT Jumpstarter 2025 başvuruları açıldı. Avrupa’nın en iyi erken aşama girişimcilik programlarından biri olan EIT Jumpstarter, yenilikçi iş fikirlerini geliştirmek ve ticarileştirmek isteyen girişimcilere destek sunuyor. Program, girişimcilere eğitim, mentorluk ve finansal destek sağlayarak iş fikirlerini sürdürülebilir girişimlere dönüştürmelerine yardımcı oluyor. Son başvuru tarihi: 2 Nisan.
- Women TechEU Programı 3. çağrısı açıldı. Women TechEU, Avrupa’daki derin teknoloji startup’larını yöneten kadınlara destek sağlayan 2 yıllık AB fonlu bir proje. Program, 160 kadın liderliğindeki derin teknoloji şirketine hibe desteği sunmak üzere 12 milyon euro yatırım yapıyor. Ayrıca, her hibe alan şirkete iş geliştirme ve mentorluk hizmetleri de sağlanıyor. Women TechEU programı, kadın girişimcilerin derin teknoloji alanında liderlik etmelerini ve yenilikçi projelerini hayata geçirmelerini hedefliyor.
- EIT Food’un her sene gerçekleştirdiği, gıda ve tarım alanındaki yüksek lisans, doktora ve mezunlarına yönelik ücretli staj programı EIT Food RIS Fellowships programına başvurular başladı. Son başvuru tarihi: 16 Mart.
- EIT Food’un 2023 yılının son çeyreğinde hayata geçirdiği Impact Funding Framework çağrısı beşinci tur başvuruları kabul ediyor. Finansman desteği kapsamında EIT Food’un üç ana misyonuna ilişkin sistem değiştirici ve uzun vadeli iş birlikleri desteklenecek. Son başvuru tarihi: 13 Mart.
- 2025 Supernovas Rocket Up programı başvuruları açıldı. Supernovas Rocket Up, Avrupa pazarına açılmayı hedefleyen kadın liderdliğindeki teknoloji girişimlerine yönelik düzenlenen, 6 aylık bir globale açılma programı. Program girişimlere; stratejik planlama, mentorluk ve ağ oluşturma, ürün ve hizmet için doğru pazar yeri seçme gibi destekler sunuyor. Son başvuru tarihi: 31 Mart.
Girişim Dünyasında Neler Oluyor?
- Zürih merkezli girişim Food Brewer, sürdürülebilir kakao üretimini büyütmek için 5,6 milyon dolar yatırım aldı. Bitki hücre kültürü yoluyla kakao üretimi yapan girişim, Lindt & Sprüngli ve Puratos’un Sparkalis Fonu tarafından sağlanan stratejik yatırımlarla birlikte toplamda 5,6 milyon dolarlık yatırım turunu tamamladı. Bu yatırım, Food Brewer girişiminin sürdürülebilir kakao üretimini ölçeklendirmek ve geleneksel tarım yöntemlerine alternatif bir çözüm sunmak amacıyla kullanılacak. Food Brewer’ın yenilikçi yaklaşımı, kakao üretiminde çevresel etkileri azaltmayı ve kaynak verimliliğini artırmayı hedefliyor.
- Almanya merkezli girişim Kynda, fermantasyon teknolojisini ölçeklendirmek ve geri dönüştürülmüş gıda atıklarından üretilen mikoprotein bazlı et üretimini genişletmek amacıyla 3 milyon euro yatırım aldı. Şirket, 2025’in ikinci çeyreğinde açılması planlanan yeni fabrikasıyla birlikte sürdürülebilir protein üretimini artırmayı hedefliyor. Kynda’nın yenilikçi yaklaşımı, gıda atıklarını değerlendirerek çevresel etkileri azaltmayı ve alternatif protein kaynakları sunmayı amaçlıyor.
- İspanyol biyokütle fermantasyonu girişimi MOA Foodtech, Avrupa İnovasyon Konseyi (EIC) hızlandırıcı programından 2,3 milyon euro hibe ve EIC Fonu’ndan şartlı 12,5 milyon euro özsermaye yatırımı alarak toplamda 14,8 milyon euro finansman sağladı. Bu yatırım, şirketin yapay zeka platformunu geliştirmesine, özel içerikler üretmesine ve maya bazlı sürdürülebilir gıda çözümlerini ölçeklendirmesine olanak tanıyacak. MOA Foodtech, gıda endüstrisinde daha sürdürülebilir ve yenilikçi çözümler sunmayı hedefliyor.
- Teksas merkezli tarım drone üreticisi Hylio, StartEngine üzerinden gerçekleştirdiği kitle fonlama kampanyasıyla 2 milyon dolar yatırım topladı. Bu yatırım, şirketin yeni tesisinde üretim kapasitesini artırmasına ve yılda 5.000’den fazla drone üretme hedefine ulaşmasına olanak sağlayacak. Hylio’nun yenilikçi drone teknolojisi, çiftçilerin verimliliğini artırmayı ve tarım uygulamalarını daha sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor.
- Forsea, Japonya’da dünyanın ilk kültürlenmiş Unagi (yılan balığı) ürününü tanıtarak sürdürülebilir deniz ürünleri inovasyonunda büyük bir imza attı. Bu yenilik, geleneksel balıkçılık yöntemlerine alternatif sunarken, aşırı avlanma ve çevresel etkilerin azaltılmasına katkıda bulunmayı hedefliyor. Forsea’nın geliştirdiği kültürlenmiş Unagi, hem lezzet hem de besin değeri açısından doğal yılan balığına eşdeğer olacak şekilde tasarlandı.
- AgriNerds, NEXRAD verileri, telemetri ve uydu görüntülerini kullanarak kümes hayvanı çiftliklerinin gerçek zamanlı kuş gribi riskini değerlendirmesine yardımcı olan bir tahmin aracı geliştirdi. Bu araç, ticari sürülerin yakınındaki su kuşu popülasyonlarını takip ederek riskleri önceden tespit etmeyi amaçlıyor.
- AI destekli yemek planlama platformu Remy, Birleşik Krallık merkezli gıda israfını önleme uygulaması Kitche‘yi satın alarak Avrupa ve İngiltere’deki hane halkı gıda israfını azaltma çabalarını genişletiyor.
- ABD merkezli dikey tarım şirketi 80 Acres Farms, kapalı alanda yetiştirilen mahsullerin genetik olarak optimize edilmesi ve verimliliğin artırılması amacıyla 115 milyon dolar yatırım aldı. Bu yatırım, şirketin dikey tarım süreçlerini daha da geliştirerek sürdürülebilir tarım uygulamalarını ilerletme hedefini destekliyor. 80 Acres Farms, özellikle bitki genetiği alanında yaptığı çalışmalarla, dikey tarımın geleceğini şekillendirmeyi amaçlıyor.
- ABD merkezli girişimler Fay ve Berry Street, kişiselleştirilmiş beslenme danışmanlığı ve dijital platformları aracılığıyla sağlıklı yaşamı desteklemek amacıyla her biri 50 milyon dolar yatırım aldı. Fay, kullanıcıların beslenme ihtiyaçlarına uygun özel planlar sunarken; Berry Street, beslenme uzmanlarıyla birebir danışmanlık hizmeti sağlıyor. Bu yatırımlar, her iki şirketin de kişiselleştirilmiş beslenme çözümlerini daha geniş kitlelere ulaştırma hedefini destekliyor.
- Alman merkezli girişim OrderUp, sanal restoran teslimat markalarını ölçeklendirmek ve gıda teknolojisi alanındaki faaliyetlerini genişletmek amacıyla 26 milyon euro yatırım aldı. Şirket, bu yatırımı kullanarak dijital gıda markalarını büyütmeyi ve teslimat hizmetlerini daha verimli hale getirmeyi hedefliyor. OrderUp, özellikle sanal restoran konseptiyle hızlı büyüyen gıda sektöründe önemli bir oyuncu olma yolunda ilerliyor.
Girişimciler de Ara Verir
Gıdanın Yolculuğunu Keşfedin!
Günlük hayatımızda tükettiğimiz gıdalar soframıza gelene kadar nasıl bir yolculuktan geçiyor? Üretimden tüketime kadar olan süreçte doğaya nasıl etkiler bırakıyor? Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından hazırlanan Journey of Food adlı interaktif içerik, gıdanın serüvenini keşfetmenize yardımcı oluyor. Gıda sistemlerinin nasıl işlediğini anlamak ve daha bilinçli tüketim alışkanlıkları geliştirmek için bu içeriği keşfetmeye davetlisiniz!
